شمس الدين حافظ

366

ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )

282 - « بلبل صبور » ديگر ز شاخ سروِ سهى بلبلِ صبور * گلبانگ زد كه چشمِ بد از روى گل به دور اى گل ، به شكر آنكه تويى پادشاه حُسن * با بلبلانِ بيدلِ شيدا مكن غرور از دستِ غيبتِ تو شكايت نمىكنم * تا نيست غيبتى ، نبود لذّتِ حضور گر ديگران به عيش و طَرب خرّمند و شاد * ما را غمِ نگار بود مايهء سرور زاهد اگر به حور و قصور است اميدوار * ما را شرابخانه قصور است و يار حور مى خور به بانگِ چنگ و مخور غصّه ور كسى * گويد ترا كه باده مخور ، گو : هو الغفور حافظ شكايت از غمِ هجران چه مىكنى ؟ * در هجر وصل باشد و در ظلمت است نور * توضيحات : گلبانگ زد ( به صداى بلند مىگويد ) چشم بد ( چشم حسود ) مكن غرور ( فريب ، عشوه‌گرى ) بيدل ( عاشق ) از دست ( از بابت ) غيبت ( مفارقت - جدايى ) شكايت ( گله ) لذت حضور ( لطف و خوشى حاضر بودن ) طرب ( شادى ) نگار ( يار زيباروى ) حور ( فرشته ) قصور ( قصرهاى بهشت ) هو الغفور ( خداوند آمرزنده ) ظلمت ( تاريكى ) معنى بيت ( 3 ) ( از بابت هجران و غيبت تو گله نمىكنم زيرا تا كسى غايب نشود ، لطف و خوشى حاضر بودن وى را درك نمىتوان كرد ) معنى بيت ( 7 ) ( اى حافظ ، گله از اندوه جدايى مكن ، زيرا كه در هجران اميد وصال و در تاريكى شب نور وجود دارد ) . * ترجمه : * نتيجه تفأل : 1 - تا رنج نبرى ، گنج نيابى پس ناراحت نباشيد بر خداوند توكل كنيد و ترديد را از دل بيرون كنيد و دل را به دريا بزنيد و اقدام كنيد . 2 - اين نيت تا اندازه‌اى مقدماتش فراهم شده و به زودى نتيجه صبر و شكيبايى و تلاش خود را خواهيد ديد ، پس جاى هيچ‌گونه نگرانى وجود ندارد ، مطمئن باشيد كه پيروزى در چند قدمى شماست و اجازه ورود مىخواهد . 3 - خواجه در بيتهاى 4 و 6 و 5 فرمايد : ( اگر بيگانگان با عيش و شادمانى خوشحالند ، سرمايه شادى ما هم غم رنج محبوب است ) ( با آواز ساز ، مستى كن و اگر كسى از مستى ، شما را منع كرد ، در جواب بگو از آنجا كه خداوند غفار است من باده مىنوشم ) ( زاهد اگر به دختران بهشتى و قصرهاى بهشت اميدوار است براى ما ميخانه به‌منزلهء قصر يار و محل محبوب مىباشد ) خود تفسير كنيد . 4 - اگر مىخواهيد در علم و دانش موفق شويد حتما فعاليت ، دقت و سرعت عمل را همراه سازيد تا كامياب گرديد . 5 - از مسافر خبرهاى خوشى دريافت مىكنيد ، و مسافرت مهمى در پيش داريد كه سعادت‌بخش و شادىآفرين مىباشد ، قرض ادا مىشود و زندگى شيرين مىگردد و در آينده از زندگى بسيار خوبى برخوردار مىشويد به‌طورىكه همگان غبطه شما را مىخورند پس راز دل خود را با ديگران در ميان مگذاريد و از دوستان افيونى جدا دورى كنيد كه شايسته شخصيت شما نمىباشد . 6 - حضرت على ( ع ) فرمايد : آنچه كه از علم بهتر است ، تجربه و آنچه كه براى انسان ننگ است ، غصه و آنچه كه پيش از مرگ انسان را مىكشد ، نوميدى است . 7 - خواجه در بيت اول فرمايد : ( بلبل صبور از شاخ سرو بلندقد بانگ برآورد كه چشم بد از روى گل دور باشد ) بنابراين دعاى عاشق هميشه كارگر مىشود . 8 - وقت خود را بيش از اندازه در امور رايانه صرف مىكنيد . رايانه فكر را مانند كتاب پالايش و آرايش نمىدهد .